top of page
  • Yazarın fotoğrafıPsikolog Sibel Bora

EBEVEYNLEŞTİRİLMİŞ ÇOCUK

Güncelleme tarihi: 21 Haz 2021

"Ebeveyn Rolü Üstlenen Çocuk" ifadesi 1960'larda aile terapisinin öncülerinden Salvador Minuchin tarafından ortaya atılan bir kavramdır. Minuchin bu kavramı, ebeveynle çocuğun rolleri ve sorumluluklarının yer değiştirdiği durumlar için kullanmıştır. İşlevsel olmayan ailelerde anne, baba ya da her ikisi birden sorumluluklarını yerine getiremiyorsa, ailedeki çocuklardan biri ya da birkaçı bu sorumlulukları üstlenir. Böylece çocuk bu sorumlulukları yerine getirebilmek için kendi ilgi, bakım ve desteğinden fedakarlık ederek ailenin maddi, manevi, duygusal ihtiyaçlarını gidermeye kendini adar. Bu sistemde ailenin veya ebeveynin ihtiyaçları çocuğun ihtiyacının önüne geçer. Ebeveynleştirme araçsal ve duygusal olarak iki türlüdür. Araçsal ebeveynleştirmede çocuktan aile ekonomisine katkıda bulunması, evi temizlemesi, yemek yapması, kardeşine bakması gibi işler beklenir. Bu "belli sınırlar içinde" sağlıklı olabilir ve çocuğun gelişimine katkı bile sağlayabilir. Duygusal ebeveynleştirme ise çocuğa en çok zarar verendir. Burada ebeveynlerden biri çocuğu kendine sırdaş olarak seçer ve çocuğa eşiyle yaşadığı tüm problemleri ya da ailedeki maddi problemleri anlatır. Problemlerin çözümünü çocuğundan bekleyebilir. Duygusal ihtiyaçlarını çocuğunun gidermesini bekler. Ebeveyn böyle yaparak aslında çocuğundan kendisine ebeveynlik yapmasını ister ya da ailedeki bir ebeveynin yerine çocuğunu koyar. Bazen de ebeveyn, çocuğunun kendisine değil de kardeşine ebeveyn olmasını ister. Tüm bunlar ebeveynleşen çocuğun duygusal gelişimine zarar verir. Ebeveynleşen çocuk kendi istek ve ihtiyaçlarını bastırmak zorunda kalır. Bu durum çocuğu olumsuz etkileyerek yetişkin olduğunda da rollerini ve sorumluluklarını yerine getirmede güçlük yaşamasına sebep olabilir.

Kültürümüzde ebeveynleştirme çok yaygındır. Ebeveynleştirmeyi "ailenin direği, vefalı çocuk" söylemleriyle farkında olmadan yüceltir ve kabul edilebilir bir şey gibi gösteririz. Böyle olunca çocuk da ebeveyninin gözünde daha değerli olmak, "iyi çocuk" olmak için bu role bürünür. Çocuğa kaldıramayacağı bu yükleri yüklemek onun sınırlarına girmek ve gelişimini olumsuz etkilemek demektir. Bu çocuklar ileride, kendi sınırlarını koruyamayan veya başkalarının sınırlarına giren yetişkinler olabilirler. Ayrıca ebeveynleştirme bireylerde çeşitli psikolojik problemlere de yol açar.


391 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

コメント


Yazı: Blog2_Post
bottom of page